Logowanie E-mail Hasło Zapamiętaj mnie Chcę się zarejestrować [ Przypomnij Hasło ]
logo

Artykuły >> Artykuły >> Technika

Serwis pił - porady firmy Ro-Ma

Właściwa eksploatacja i ostrzenie to długa żywotność piły


 

Codzienne użytkowanie pił przysparza problemów i nasuwa wiele pytań. Prawidłowa eksploatacja piły, zgodna z zaleceniami oraz właściwa konserwacja zapewnia długie użytkowanie i ogranicza zbędne naprawy. Warto więc korzystać ze wskazówek producentów narzędzi i maszyn. W tym zakresie pomocą służą Zakłady Narzędzi Skrawających Ro-Ma.

Opr. Barbara Fride 

Niewłaściwa eksploatacja, poza skróceniem czasu przydatności narzędzia, dostarcza problemów podczas pracy i negatywnie wpływa na obrabiany materiał. Niezbędne informacje odnośnie ustawień użytkowanej maszyny znajdują się w dokumentacji techniczno ruchowej (DTR). Natomiast porad odnośnie użytkowania narzędzi dostarczają ich producenci. Spółka Ro-Ma Zakłady Narzędzi Skrawających Sp. z o.o. wszelkie zalecenia odnośnie eksploatacji pił, problemów jakie mogą się w trakcie niej pojawić i ich rozwiązań przedstawia w swoim katalogu produktów i na stronie internetowej.

 Ostrzenie krok po kroku

-Jedną z podstawowych operacji, którym należy poddawać eksploatowane piły jest ich ostrzenie. Tylko przy starannym ostrzeniu części roboczych można w maksymalnym stopniu wykorzystać właściwości narzędzia. W zależności od rodzaju pił, różne będą parametry ostrzenia, jednakże sam jego przebieg jest zbliżony. Po pracy piłą, zalecane jest jej zdjęcie, odpoczynek, a następnie ostrzenie. Odpoczynek piły przed przystąpieniem do operacji ostrzenia jest bardzo ważny. Piła w trakcie pracy jest pod wpływem wielu czynników, m.in. temperatur, naprężeń, stąd konieczność odpoczynku po pracy, aby płótno piły powróciło do pierwotnego stanu. Ostrząc nie wolno dopuszczać do utraty twardości i innych właściwości piły wynikających ze składu chemicznego i jej obróbki. Ostrzenie pił powinno się wykonywać w czterech przejściach przez ostrzarkę: wstępnym, dwóm wyrównującym i ostatnim wygładzającym. Ostatnie przejście powinno być bardzo płytkie, wyiskrzające. Piłę należy ostrzyć po całym profilu zęba rozpoczynając od płaszczyzny natarcia. Następnie zaokrąglić lukę międzyzębną i ostrzyć płaszczyznę przyłożenia – mówi Iwona Paczuska, Menedżer ds. Marketingu i PR w firmie Ro-Ma.

 Przestrzegaj zasad!

Jest kilka zasad dotyczących ostrzenia, których należy przestrzegać, aby osiągnąć zadowalające wyniki.

- Kształt zębów w trakcie ostrzenia nie może się zmieniać, podziałka również. Warto zachować odpowiednią wysokość ostrza w zależności od rodzaju przecieranego drewna. Powinno się również zachować możliwie duży promień wrębu, gdyż w piłach o zbyt małym promieniu może wystąpić pękanie we wrębie. Każde ostrzenie należy kontynuować, aż do zlikwidowania mikropęknięć. Ostrzenie nie powinno pozostawiać przypaleń we wrębach uzębienia oraz zacięć ściernicą – informuje Iwona Paczuska.

Po zakończeniu ostrzenia na jednej krawędzi bocznej uzębienia powstają zadziory, czyli tzw. grat. Powstaje on w następstwie pracy ściernicy w jednym kierunku. Należy go usunąć, gdyż pozostawiony w czasie cięcia zawija się po zębie i doprowadza do jednostronnego stępienia piły. Usuwanie gratu należy rozpoczynać od dna luki miedzyzębnej w kierunku wierzchołków zębów. Należy przy tym uważać, aby nie uszkodzić krawędzi tnących.

 

Ostrzarka i ściernica dopasowana do narzędzia

Dobre ostrzenie może być wykonane na dokładnej ostrzarce, jedynie po prawidłowym wyborze ściernicy i warunków szlifowania. Występują liczne typy ostrzarek o różnym stopniu automatyzacji. Przebieg ostrzenia zależy od geometrycznej dokładności, własności statycznych i dynamicznych ostrzarki.

- Istotna jest sztywność i odporność na drgania oraz brak luzów w ostrzarce. Najczęściej stosowane jest szlifowanie z chłodzeniem, daje ono lepsze efekty, jednakże spotykane jest też ostrzenie pił na sucho. W ostrzarkach z cieczą chłodzącą istotny jest również właściwy dobór chłodziwa – mówi Iwona Paczuska.

W zależności od ostrzonych pił należy dobrać odpowiednią ściernicę. Występuje ich wiele, z różnych materiałów ściernych, związanych różnym spoiwem. Dodatkowe cechy charakteryzujące to twardość, ziarnistość i porowatość. Dobór twardości ściernicy powinien zależeć od obrabianego materiału, wielkości i rodzaju ziarna oraz warunków szlifowania.

- Im większa twardość ostrzonego narzędzia, tym ściernica powinna być bardziej miękka i na odwrót. Jeśli stosujemy ostrzenie bez chłodzenia warto wybierać ściernice bardziej miękkie. Ziarnistość ściernicy charakteryzuje wielkość ziarenek materiału ściernego. Przy doborze ziarnistości warto pamiętać, że im większa powierzchnia styku ściernicy z ostrzem narzędzia, tym ziarnistość powinna być większa. Jednakże przy ostrzeniu bardzo twardych i kruchych narzędzi nie zaleca się stosowania ściernic o dużej ziarnistości. Zasadniczo drobniejsze ziarno pozwala uzyskać gładsze ostrzone powierzchnie, jednakże traci to na znaczeniu przy większych prędkościach. Porowatość to stosunek objętościowy materiału ściernego, spoiwa i porów. Im większa porowatość, tym mniejszy udział ziarna ściernego w objętości ściernicy. Porowatość ma istotny wpływ na przebieg szlifowania. Istotne jest, aby drobne wióry szlifowanego materiału wciskane w pory wypadały swobodnie pod wpływem działania sił odśrodkowych. Zapchanie porów ściernicy prowadzi do szybkiej utraty jej właściwości skrawnych. Wszystkie dostępne ściernice na rynku mają ujednolicony zakres oznaczeń dotyczący powyższych cech. Mają również określoną dopuszczalną maksymalną prędkość obrotową ostrzarki – wyjaśnia Iwona Paczuska.

 

 

Ściernice w ofercie Ro-Ma

Zakłady Narzędzi Skrawających Ro-Ma proponują swoim klientom ściernice do ostrzenia pił taśmowych i trakowych. Wśród dostępnego asortymentu znajdują się ściernice bakielitowe ze spoiwem żywicznym. Wykonane są z minerału naturalnego, powszechnie stosowanego. Żywiczne spoiwa charakteryzuje miękkość i duża wytrzymałość.

Ro-Ma do pił taśmowych proponuje klientom również ściernice borazonowe. Borazon to sztuczny materiał ścierny otrzymywany w wysokich temperaturach pod dużym ciśnieniem. Jego twardość jest zbliżona do diamentu, jednakże przewyższa go odpornością na wysokie temperatury. Ściernicę borazonową cechuje dostosowanie do geometrii ostrzy piły. Zakłady Ro-Ma oferują ściernice dostosowane do geometrii ostrza pił taśmowych własnej produkcji.

- Ściernice borazonowe to zdecydowanie droższy wybór, jednakże przynoszący wiele korzyści. Są one zdecydowanie łatwiejsze w użyciu. Szlifowanie zębów przebiega dużo szybciej niż przy użyciu ściernic bakielitowych. Ściernica skrawa jednocześnie płaszczyznę przyłożenia i natarcia zęba, co eliminuje ryzyko dodatkowych problemów z ostrzeniem – wyjaśnia Iwona Paczuska.

Istotnym czynnikiem jest ustawienie właściwego kąta natarcia odpowiedniego do powierzchni natarcia zęba. Źle ustawiony kąt doprowadzi do przypaleń w pile i zbyt szybkiego zużycia borazonu. Ostrzenie przy użyciu borazonu odbywa się zawsze na mokro, chłodziwo ma na celu także bieżące wypłukiwanie ze ściernicy zebranych zanieczyszczeń.

Istotnym czynnikiem mającym wpływ na stan szlifowanych powierzchni jest przygotowanie ściernicy do pracy. Dobrą praktyką jest sprawdzanie ściernic przed ich zamocowaniem na wrzecionach ostrzarek pod względem dokładności wyważenia, wytrzymałości, dopuszczalnych prędkości, a także ewentualnych pęknięć.

- Warto ocenić dźwięk wydawany przez ściernicę uderzoną lekkim drewnianym młotkiem, ściernica bez wad i pęknięć daje czysty dźwięk. Przed przystąpieniem do ostrzenia zaleca się, aby nowa ściernica przepracowała kilka minut na biegu luzem. Jeśli używana jest ściernica bakelitowa, to wymaga ona wyprofilowania przed użyciem. Należy unikać nadmiernego nacisku ściernicy na ostrzone zęby, gdyż grozi to zgnieceniem czubków zębów, powstaniem nadmiernych zadziorów, a także przegrzaniem cieplnym – podpowiada Iwona Paczuska.

Każda ściernica bakielitowa po określonym czasie użytkowania wymaga tzw. obciągania. Ma to na celu usunięcie z powierzchni ściernicy zanieczyszczeń i jej wyrównanie. Czyszczenie ściernic jest konieczne, gdyż w porach ich powierzchni roboczej gromadzi się pył ze ściernicy i ostrzonej piły. Dokładność obciągania wpływa na trwałość ściernicy, a także na jakość i gładkość szlifowanych powierzchni.


 

Tych błędów nie popełniaj!

Szeroki zakres wskazówek dostarczanych przez producentów narzędzi nie eliminuje problemów z ostrzeniem pił. Często spotykany błąd to ostrzenie tylko płaszczyzny natarcia zęba. Jednak najczęstszą wadą ostrzenia jest przegrzanie ostrzy zębów oraz dna luki międzyzębnej. Przyczynami przegrzania ostrzy mogą być: nierównomierny posuw piły, nierówna podziałka, źle dobrane parametry ściernicy, a także nieprawidłowe ustawienie ściernicy względem zębów. Natomiast do przegrzania luki międzyzębnej dochodzi z powodu szlifowania zbyt dużej warstwy piły podczas jednego przejścia przez ostrzarkę. Także uderzenia ściernicy spowodowane jej drganiem powodują nierówności i powstanie karbów na szlifowanej powierzchni.

- Rozróżnia się dwa typy przegrzania zębów: odpuszczające i hartujące. W wyniku przegrzania odpuszczającego uzębienie ulega bardzo szybko stępieniu. Przegrzanie hartujące charakteryzuje się powstaniem nalotu w kolorze zbliżonym do niebieskiego. W miejscu jego powstania następuje powtórne zahartowanie stali w warstwie przypowierzchniowej. Miejsca te są nadmiernie twarde i bardzo szybko w czasie pracy piłą ulegają wykruszeniu. Po zeszlifowaniu niebieskiego nalotu pozostaje warstwa odpuszczona, która jest bardzo miękka i szybko ulega stępieniu. Warto więc dołożyć starań w celu prawidłowego ostrzenia pił, aby uniknąć późniejszych problemów w pracy piłą i przedwczesnego zużycia narzędzia – radzi Iwona Paczuska.

Producenci narzędzi prześcigają się w nowych rozwiązaniach technologicznych, które docelowo służą wydłużeniu żywotności narzędzi. Rozwiązania te są często dość kosztowne. Ważne jest więc, aby w pełnym stopniu wykorzystać ich zalety. Możliwe jest to tylko przy właściwej eksploatacji narzędzi.

 

Ro-Ma Zakłady Narzędzi Skrawających Sp. z o.o. to wiodący producent pił do drewna w Polsce. Od 39 lat dostarcza klientom produkty najwyższej jakości. Specjalizuje się w produkcji pił do drewna: taśmowych, stolarskich, szerokich tartacznych, trakowych i tarczowych.

Oferta Ro-Ma obejmuje również wiele usług. Podwarszawska Spółka to firma prężnie i nieustannie się rozwijająca, a produkcja narzędzi odbywa się w najnowocześniejszej fabryce w Europie Środkowo-Wschodniej. Ro-Ma dysponuje też nowoczesnym parkiem maszynowym.

 

 

Fot. 1 Piła naostrzona prawidłowo (z przodu) i nieprawidłowo naostrzona (z tyłu), w której znacznie zmieniono kształt zęba podczas ostrzenia - kąt natarcia przechodzi w ujemny, dodatkowo występują tu zacięcia ściernicą, nie ostrzono całego profilu zęba i wyraźnie widać zmianę jego kształtu w pile.

Fot. 2 Przypalenia w dnie zęba.

Fot. 3 Szlifowanie boków- piła sttelitowana.

Fot. 4 Ostrzenie piły trakowej.

Fot. 5 Ściernica borazonowi.

Fot. 6 Ściernica bakelitowa.

Fot. Ro-Ma

 

Copyright © Kurier Drzewny